Táo bón khi bổ sung sắt có nguy hiểm không? Sắt Ferric IP thì có gì khác biệt?

Táo bón là một trong những tác dụng không mong muốn khi bổ sung sắt và đặc biệt đối với phụ nữ mang thai. Liệu việc táo bón trong thời gian bổ sung sắt này có ảnh hưởng gì đến sức khỏe lâu dài hay chỉ phản ứng tạm thời và nó có trở thành điều đáng lo ngại khi bổ sung sắt hay không? Hiện nay, có giải pháp nào giúp vừa bổ sung sắt mà vẫn “êm” cho hệ tiêu hóa. Thêm vào đó, sắt Ferric IP của Nutri Miền Nam thực sự có tốt hay không? Bài viết này sẽ làm rõ hơn về nhiều góc độ khoa học giúp bạn tìm câu trả lời thật nhất!

Sắt là gì? Vì sao cơ thể cần bổ sung sắt?

Sắt được cơ thể hấp thu không ở dạng nguyên tố đơn lẻ (Fe) như mọi người thường nghĩ. Sắt tồn tại và được bổ sung vào cơ thể dưới 2 dạng oxy hóa: Fe²⁺ (sắt hóa trị II) và Fe³⁺ (sắt hóa trị III). Là một vi chất cần thiết đối với cơ thể, đặc biệt không đứng đơn lẻ nó kết hợp với các loại protein chuyên biệt.

Dù là một vi chất có số lượng không đáng kể ở cơ thể 3 – 4g (lượng sắt cần cho người trưởng thành) nhưng sắt đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong nhiều quá trình sinh học, đặc biệt là tạo máu, vận chuyển oxy và chuyển hóa năng lượng,…

Tham gia vào quá trình tạo Hemoglobin, vận chuyển oxy

Khoảng 65–70% lượng sắt trong cơ thể tồn tại dưới dạng hemoglobin – một thành phần quan trọng của hồng cầu.

Hemoglobin có nhiệm vụ:

• Vận chuyển oxy từ phổi đến các mô và cơ quan
• Mang CO₂ từ tế bào trở lại phổi để thải ra ngoài

Nếu cơ thể thiếu sắt, lượng hemoglobin giảm, dẫn đến thiếu máu thiếu sắt với các biểu hiện:

• Mệt mỏi kéo dài
• Hoa mắt, chóng mặt
• Da xanh xao
• Khó tập trung
• Tim đập nhanh

Hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch

Sắt đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của các tế bào miễn dịch như: Lymphocyte; Macrophage; Neutrophil

Khi thiếu sắt, hệ miễn dịch có thể suy yếu, khiến cơ thể dễ:

• Nhiễm trùng
• Mệt mỏi kéo dài
• Hồi phục chậm sau bệnh

Tham gia chuyển hóa năng lượng

Sắt là thành phần của nhiều enzyme trong chuỗi hô hấp tế bào và sản xuất năng lượng (ATP). Do đó, khi cơ thể thiếu sắt, quá trình chuyển hóa năng lượng bị ảnh hưởng, gây ra tình trạng:

• Uể oải
• Giảm hiệu suất làm việc
• Khó tập trung

Đóng vai trò quan trọng với phụ nữ mang thai

Trong thai kỳ, nhu cầu sắt tăng cao vì cơ thể mẹ phải:

• Tăng thể tích máu lên khoảng 40–50%
• Hình thành nhau thai
• Hỗ trợ sự phát triển của thai nhi

Theo khuyến nghị của World Health Organization (WHO), phụ nữ mang thai nên bổ sung 30–60 mg sắt nguyên tố mỗi ngày để phòng ngừa thiếu máu thiếu sắt.

Nếu thiếu sắt trong thai kỳ, nguy cơ có thể bao gồm:

• Sinh non
• Thai nhi nhẹ cân
• Giảm phát triển não bộ thai nhi
• Tăng nguy cơ băng huyết sau sinh

Bởi vì như vậy, việc bổ sung sắt trong quá trình mang thai là hoạt động không thể thiếu. 

Táo bón khi uống sắt – cơ chế hấp thu sắt của cơ thể

Táo bón khi uống sắt không phải là hiện tượng ngẫu nhiên mà xuất phát từ cơ chế hấp thu và chuyển hóa sắt trong đường tiêu hóa. Cùng tìm hiểu rõ bản chất và cơ chế hấp thu của cơ thể đối với nguyên tố sắt.

Sắt là 1 trong những vi chất được cơ thể dự trữ một lượng nhất định để tham qua quá trình tạo tế bào máu. Tuy nhiên có một lầm tưởng rằng là cơ thể hấp thu toàn bộ lượng sắt được bổ sung vào. Tùy theo thể trạng mỗi cá nhân, loại sắt sử dụng ở mỗi chế phẩm bổ sung, cách sử dụng,… mà lượng hấp thu sẽ khác nhau.

Sắt được hấp thu tại 2 cơ quan của cơ thể: tá tràng và ruột non.

Cơ chế hấp thu của sắt diễn ra với 4 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Sắt hấp thu vào hệ tiêu hóa

Lúc này Sắt qua hệ tiêu hóa, tới ruột non để được hấp thu và hệ tiêu hóa hấp thu sắt là Fe²⁺.

Đối với trường hợp sắt ở trong thực phẩm đang là Sắt hóa trị III (Fe³⁺) thì cơ thể sẽ tạo ra phản ứng để tạo ra sắt được cơ thể hấp thu. Trong giai đoạn này, thì cần môi trường có tính acid.

Giai đoạn 2: Sắt được hấp thu qua niêm mạc ruột

Khi sắt chuyển hóa tại ruột non từ đó sắt được hấp thu vào niêm mạc ruột tỉ lệ hấp thu lúc này trung bình chỉ khoảng 10–20% lượng sắt đưa vào.

Bước 3: Sắt được vận chuyển trong máu

Sắt gắn với transferrin (protein vận chuyển sắt) được đưa đến:

• Tủy xương: Tạo tế bào hồng cầu
• Gan, lách: Dự trữ sắt 

Nếu cơ thể thiếu protein vận chuyển hoặc vi chất hỗ trợ, sắt không được sử dụng hiệu quả.

Bước 4: Sắt được dự trữ hoặc sử dụng

Sắt dư được dự trữ dưới dạng ferritin. Khi cơ thể cần, sắt sẽ được giải phóng để tạo hemoglobin duy trì oxy cho tế bào.

Và cũng không phải khi nào cơ thể sẽ hấp thu 100% sắt được nạp vào, táo bón là kết quả của việc sắt dư thừa. Sắt dư thừa làm thay đổi nhu động ruột, mất cân bằng hệ vi sinh dẫn đến phân khô cứng, khó đi.

Tuy nhiên không phải sắt nào cũng gây nên táo bón. Tình trạng táo bón thường xảy ra ở sắt vô cơ, vì

• Tỷ lệ hấp thu thấp (khoảng 10–15%)
• Lượng sắt không hấp thu tồn đọng trong ruột cao
• Tạo phản ứng oxy hóa tại niêm mạc ruột
• Làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột

Và đó 1 trong những nguyên nhân và cơ chế dẫn đến tình trạng táo bón khi bổ sung sắt. Vậy nếu việc này kéo dài có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, giải pháp nào để hạn chế tình trạng này.

Táo bón kéo dài khi bổ sung sắt có thực sự nguy hiểm?

Táo bón là một trong những tác dụng phụ của khi uống sắt,  nguyên nhân chính yếu là do việc dư thừa trong quá trình hấp thu sắt đối với cơ thể. Tình trạng này rất phổ biến nên không có gì đáng lo ngại nếu được kiểm soát tốt. Tuy nhiên nếu trường hợp này kéo dài thì dẫn đến các nguy cơ tiềm ẩn không đáng có:

Nguy cơ trĩ

Khi táo bón kéo dài, việc rặn mạnh trong quá trình đi tiêu có thể làm tăng áp lực lên tĩnh mạch vùng hậu môn, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành bệnh trĩ.

Nứt kẽ hậu môn

Phân khô và cứng có thể gây: tổn thương niêm mạc hậu môn; đau khi đi tiêu; chảy máu nhẹ. Điều này khiến nhiều người có tâm lý sợ đi vệ sinh, khiến táo bón càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Ảnh hưởng hệ vi sinh đường ruột

Lượng sắt dư trong ruột có thể làm thay đổi môi trường của hệ vi sinh đường ruột. Khi sự cân bằng vi khuẩn có lợi và có hại bị phá vỡ, người bệnh có thể gặp: đầy hơi; khó tiêu; rối loạn tiêu hóa

Nguy cơ gián đoạn việc bổ sung sắt

Một trong những hệ quả quan trọng nhất của táo bón khi uống sắt là người bệnh tự ý ngưng bổ sung sắt vì cảm thấy khó chịu.

Giải pháp khoa học hạn chế tình trạng táo bón khi bổ sung sắt.

Uống sắt đúng thời điểm

• Uống xa bữa ăn 1–2 giờ (trừ khi có chỉ định khác)
• Không uống cùng canxi
• Có thể kết hợp vitamin C để tăng hấp thu
  

Tăng cường chất xơ tự nhiên

• Rau xanh đậm
• Trái cây giàu pectin
• Ngũ cốc nguyên cám
  

Uống đủ nước

Ít nhất 2–2,5 lít/ngày, trừ khi có chống chỉ định y khoa.

Vận động nhẹ nhàng

• Đi bộ 20–30 phút/ngày
• Yoga thiền
• Các bài tập giãn cơ nhẹ

Ferric IP giải pháp khác biệt MỚI phù hợp với mọi đối tượng

Sắt ferric ip (Ferric Iron Polymaltose) là dạng sắt (III) được gắn với phức hợp polymaltose, mang lại nhiều ưu điểm nổi bật:

• Tính ổn định trong môi trường dạ dày
• Khả năng hấp thu tại ruột non
• Hạn chế phản ứng oxy hóa tại niêm mạc ruột

Khác với sắt vô cơ, Ferric IP có cấu trúc giúp:

• Tăng tỷ lệ hấp thu
• Giảm lượng sắt tồn dư trong ruột
• Ít gây táo bón
• Hạn chế buồn nôn, đầy bụng

Ngoài ra, trong sản phẩm sắt Ferric IP có chứa các loại vitamin: Vitamin PP, B1, B6, và chất xơ 𝗢𝗿𝗮𝗳𝘁𝗶 𝗣𝟵𝟱 hỗ trợ cơ thể tăng hấp thụ sắt, sắt phát huy công dụng tối đa. Từ đây hạn chế các tác dụng phụ của sắt mang lại: táo bón, kích ứng niêm mạc, nóng trong,…

Sản phẩm thực phẩm bổ sung Ferric IP với mỗi ống 5ml có chứa 15mcg sắt nguyên tố. Lượng sắt nguyên tố dồi dào trong sản phẩm Ferric IP 5ml như vậy rất phù hợp với các trường hợp: người thiếu máu do thiếu sắt, trẻ em tới tuổi dậy thì, trẻ em mệt mỏi, xanh xao, biếng ăn, người sau phẫu thuật, chấn thương. Đặc biệt hơn cả, đối tượng là phụ nữ trong thai kì cần được bổ sung đều đặn.

Nhờ đó, Ferric IP được đánh giá là thân thiện với hệ tiêu hóa với mọi đối tượng.