Thiếu máu do thiếu sắt là một trong những vấn đề dinh dưỡng phổ biến nhất ở phụ nữ mang thai trên toàn cầu và Việt Nam không phải ngoại lệ. Điều đáng lo ngại là tình trạng thiếu sắt khi mang thai thường biểu hiện âm thầm, dễ bị nhầm lẫn với mệt mỏi sinh lý thông thường, cho đến khi gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi.

Trong bối cảnh tỷ lệ thiếu sắt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản tại Việt Nam vẫn còn nằm trong diện cảnh báo, việc chủ động bổ sung sắt đúng, đủ, phù hợp trong thai kỳ đang trở thành một ưu tiên sức khỏe cộng đồng.

Thực trạng thiếu máu thiếu sắt ở mẹ bầu Việt Nam

Theo thống kê của được tạp chí phụ sản đăng về tỉ lệ thiếu sắt đối với mẹ bầu có kết luận tỉ lệ đáng báo động như sau: “Tỷ lệ thiếu máu ở phụ nữ mang thai đến khám tại bệnh viện Phụ Sản – Nhi Đà Nẵng là 37,2%, thiếu Ferritin là 10%, thiếu máu thiếu sắt 23,9%.” Phần nghiên cứu với chủ đề “Nghiên cứu tình hình thiếu máu và thiếu Ferritin ở phụ nữ mang thai đến khám tại Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng” . Thời gian diễn ra nghiên cứu từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2020 với hơn 180 sản phụ đến khám ở Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà nẵng

 Tình trạng này phổ biến hơn ở:

• Phụ nữ mang thai lần đầu
• Mẹ bầu có khoảng cách sinh ngắn
• Phụ nữ ăn uống kém đa dạng, ít thực phẩm giàu sắt
• Mẹ bầu có tiền sử thiếu máu trước khi mang thai 

Đáng chú ý, không ít phụ nữ bắt đầu thai kỳ khi dự trữ sắt đã ở mức thấp, nhưng bởi vì sự chủ quan về việc chăm sóc sức khỏe chủ động của cá nhân nên khiến nguy cơ thiếu sắt khi mang thai tăng cao ngay từ tam cá nguyệt đầu tiên.

(Tam cá nguyệt là thuật ngữ chỉ ba giai đoạn, mỗi giai đoạn kéo dài khoảng 3 tháng trong giai đoạn thai kỳ (khoảng 13 tuần))

Vì sao sắt đặc biệt quan trọng trong thai kỳ?

Trong suốt thai kỳ, nhu cầu sắt của mẹ tăng lên gấp 2–3 lần so với bình thường, do sắt tham gia vào nhiều quá trình phát triển và duy trì:

1. Tạo máu cho mẹ

• Sắt là thành phần chính của hemoglobin – chất vận chuyển oxy trong hồng cầu
• Thiếu sắt khiến mẹ bầu mệt mỏi, chóng mặt, suy nhược, giảm sức đề kháng

2. Cung cấp oxy và dinh dưỡng cho thai nhi

• Thai nhi hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn dinh dưỡng  từ mẹ
• Thiếu sắt kéo dài làm giảm lượng máu cần cho thai nhi cũng như giảm đi chức năng cung cấp oxy cho thai

3. Phát triển não bộ và hệ thần kinh của bé

• Sắt tham gia vào quá trình hình thành tế bào não và dẫn truyền thần kinh
• Thiếu sắt trong thai kỳ có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng nhận thức của trẻ

Sắt là một trong những vi chất cần thiết đối với cơ thể đặc biệt là mẹ đang mang thai. Vì vậy cần phải có kế hoạch dự phòng sắt ngay cả trước giai đoạn thai kỳ. Nếu cơ thể thiếu sắt, đối với đối tượng đặc biệt như phụ nữ có thai, không chỉ ảnh hưởng đến cơ thể mà còn sự phát triển thai nhi. Vậy hệ lụy khi thiếu sắt là gì?

Hệ lụy của thiếu sắt khi mang thai nếu không được can thiệp sớm

Thiếu sắt khi mang thai không chỉ là vấn đề “mệt mỏi” đơn thuần, mà còn kéo theo nhiều nguy cơ:

• Tăng nguy cơ sinh non, nhẹ cân
• Mẹ bầu dễ băng huyết sau sinh
• Giảm khả năng hồi phục sau sinh
• Trẻ sinh ra dễ thiếu sắt, suy giảm miễn dịch và phát triển chậm

Điều này cho thấy: bổ sung sắt không đúng hoặc không đủ là một khoảng trống lớn trong chăm sóc thai kỳ hiện nay.

Các giải pháp bổ sung sắt hiện nay: Vì sao vẫn còn nhiều hạn chế?

Bổ sung sắt thông qua các nguồn thực phẩm giàu sắt (thịt bò, rau xanh đậm) là lựa chọn ưu tiên đầu tiên. Tuy nhiên, khi mang thai lượng máu cần bổ sung khá lớn ngoài cung cấp các thực phẩm giàu sắt thông thường thì phụ nữ mang thai phải bổ sung thêm các thực phẩm bổ sung về sắt riêng biệt.

Tuy nhiên, nhiều mẹ bầu gặp phải các vấn đề quen thuộc:

• Táo bón, buồn nôn, nóng trong
• Khó hấp thu sắt
• Uống sắt nhưng chỉ số máu cải thiện chậm
  

Nguyên nhân nằm ở dạng sắt và khả năng hấp thu của cơ thể, đặc biệt trong thai kỳ – khi hệ tiêu hóa trở nên nhạy cảm hơn. Cần một giải pháp mới đột phá và hỗ trợ cải thiện các tình trạng trên khi sử dụng sắt.

Sắt Ferric IP – Chìa khóa cơ hội mới trong bổ sung sắt cho mẹ bầu

Trong những năm gần đây, sắt ferric IP được xem là một hướng tiếp cận mới, khắc phục nhiều hạn chế của các dạng sắt truyền thống.

Điểm nổi bật của sắt ferric IP

• Ở dạng sắt hữu cơ ổn định, giảm kích ứng đường tiêu hóa
• Cơ chế hấp thu tối ưu hơn, phù hợp với sinh lý mẹ bầu
• Hạn chế táo bón, buồn nôn – vấn đề thường gặp khi bổ sung sắt
• Hỗ trợ cải thiện chỉ số sắt bền vững khi dùng đúng liệu trình 

Vì sao sắt ferric IP phù hợp với mẹ bầu Việt Nam?

• Thể trạng phụ nữ Việt dễ thiếu vi chất nền
• Chế độ ăn chưa đảm bảo đủ sắt hấp thu
• Cần giải pháp an toàn – dễ dung nạp – hiệu quả dài hạn 

Kết luận: Chủ động phòng ngừa thiếu sắt khi mang thai – đầu tư cho tương lai của bé

Thiếu sắt khi mang thai là vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và cải thiện nếu được phát hiện sớm và bổ sung đúng cách.
Trong bối cảnh nhu cầu sắt tăng cao và khả năng hấp thu có nhiều hạn chế, sắt ferric IP mở ra một cơ hội mới – hướng tới giải pháp bổ sung sắt khoa học, an toàn và phù hợp hơn cho mẹ bầu Việt Nam.

Chăm sóc thai kỳ không chỉ là nuôi dưỡng hiện tại, mà còn là đặt nền móng sức khỏe lâu dài cho thế hệ tương lai.